Mae adroddiad er budd y cyhoedd ynghylch y prosesau a fabwysiadwyd gan Gyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili er mwyn pennu cyflog prif swyddogion wedi'i gyhoeddi heddiw.

Bu'r adroddiad yn ystyried a oedd yr awdurdod lleol wedi gweithredu'n briodol wrth wneud penderfyniad ym mis Medi 2012 i gynyddu cyflog ei brif swyddogion. 

Dyma a ddywedodd yr Archwilydd Penodedig a'r Archwilydd Cyffredinol Cynorthwyol, Anthony Barrett, heddiw: "Yn fy marn i, mae'n bwysig bod gan y cyhoedd wybodaeth lawn a chywir am y digwyddiadau sy'n ymwneud â Chyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili. Rwyf hefyd o'r farn ei bod yn briodol rhoi cyfle i'r Cyngor esbonio'r camau pwysig y mae wedi'u cymryd i wella trefniadau a sicrhau bod y risg y gallai ffaeleddau o'r fath ddigwydd eto'n cael ei lleihau gymaint ag sy'n bosibl.

Datganiadau i'r wasg

Archwilydd Penodedig yn darganfod ffaeleddau o bwys mewn trefniadau llywodraethu a diffygion mewn prosesau i bennu cyflog Prif Swyddogion

Mae adroddiad er budd y cyhoedd ynghylch y prosesau a fabwysiadwyd gan Gyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili er mwyn pennu cyflog prif swyddogion wedi'i gyhoeddi heddiw.

Bu'r adroddiad yn ystyried a oedd yr awdurdod lleol wedi gweithredu'n briodol wrth wneud penderfyniad ym mis Medi 2012 i gynyddu cyflog ei brif swyddogion.

Dyma a ddywedodd yr Archwilydd Penodedig a'r Archwilydd Cyffredinol Cynorthwyol, Anthony Barrett, heddiw:

"Yn fy marn i, mae'n bwysig bod gan y cyhoedd wybodaeth lawn a chywir am y digwyddiadau sy'n ymwneud â Chyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili. Rwyf hefyd o'r farn ei bod yn briodol rhoi cyfle i'r Cyngor esbonio'r camau pwysig y mae wedi'u cymryd i wella trefniadau a sicrhau bod y risg y gallai ffaeleddau o'r fath ddigwydd eto'n cael ei lleihau gymaint ag sy'n bosibl.

"Rwyf wedi dod i'r casgliad bod y penderfyniad a wnaed gan y Pwyllgor Cydnabyddiaeth Uwch Staff ar 5 Medi 2012 i gymeradwyo'r strwythur cyflog a nodwyd yn adroddiad y Prif Weithredwr yn anghyfreithlon am sawl rheswm.

"Y rheswm cyntaf yw na chafodd cyfarfod y Pwyllgor Cydnabyddiaeth Uwch Staff ei hysbysebu'n gywir yn unol â'r Ddeddf Llywodraeth Leol, ac nad oedd yr agendâu ar gyfer y cyfarfod ar gael i'r cyhoedd eu harchwilio, fel y dylai fod wedi digwydd.

"Roedd rhai swyddogion penodol, gan gynnwys y Prif Weithredwr, y byddai'r penderfyniad wedi bod o fudd iddynt (ac yr oedd y penderfyniad o fudd iddynt) yn bresennol drwy gydol y cyfarfod i gymeradwyo'r codiadau cyflog. Ni wnaed unrhyw ddatganiadau o fuddiant ac ni adawodd y swyddogion hyn yr ystafell tra y gwnaed y penderfyniad. O ganlyniad bu iddynt gymryd rhan yn y broses o wneud y penderfyniad, pan oedd ganddynt fudd ariannol a oedd yn golygu nad oeddent yn gymwys i wneud hynny.

"Yn ogystal cafodd yr adroddiad a gyflwynwyd i'r Pwyllgor ei ysgrifennu gan y Prif Weithredwr, a wnaeth elwa'n uniongyrchol o'r penderfyniad ac a roddodd gyngor ynghylch mater yr oedd ganddo fudd ariannol ynddo.

"Yn olaf, nid yw'r adroddiad hwn wedi ystyried yr ystod lawn o opsiynau a nodwyd. At hynny, ni chafodd yr opsiynau hynny eu hystyried yn fanwl ac yn benodol yng nghyfarfod y Pwyllgor."

Daeth Anthony Barrett i'r casgliad canlynol:

"Rwyf o'r farn y gellir, ac yn wir y dylid, dysgu llawer ynghylch y prosesau a ddilynwyd gan y Pwyllgor T Cydnabyddiaeth Uwch Staff. Mae swyddogion y Cyngor wedi dangos i mi eu bod yn derbyn bod gwersi i'w dysgu."

DIWEDD

Nodiadau i olygyddion:

• Cenhadaeth Swyddfa Archwilio Cymru yw hyrwyddo gwelliant fel y gall pobl Cymru elwa o wasanaethau cyhoeddus atebol a gaiff eu rheoli'n dda ac sy'n cynnig y gwerth gorau posibl am arian. Mae hefyd wedi ymrwymo i adnabod a lledaenu arfer da ym mhob rhan o'r sector cyhoeddus yng Nghymru.
• Mae Archwilydd Cyffredinol Cymru yn gyfrifol am benodi archwilwyr ar gyfer cyrff llywodraeth leol. Ar ôl cael eu penodi, mae'r archwilwyr hyn yn bersonau ar wahân o safbwynt cyfreithiol sy'n cyflawni eu swyddogaethau statudol eu hunain yn annibynnol.
• PWC sy'n cyflawni'r gwaith archwilio yng Nghyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili ar ran yr Archwilydd Penodedig.