Ein gwaith

Mae’r Archwilydd Cyffredinol yn gyfrifol am archwilio’r rhan fwyaf o arian cyhoeddus sy’n cael ei wario yng Nghymru. Mae hyn yn cynnwys cyllid a bleidleisir amdano gan y Cynulliad Cenedlaethol bob blwyddyn. Mae Llywodraeth Cymru yn dyrannu rhan helaeth o’r cyllid yma i’r GIG a llywodraeth leol.

Pwy ydym ni’n eu harchwilio?

Rydyn ni’n cyrraedd mwy na 800 o gyrff cyhoeddus, gan archwilio bron i 30 biliwn o bunnoedd o incwm a gwariant bob blwyddyn. Mae hyn yn cynnwys, ymhlith eraill:

  • Pob cyngor unedol a chynghorau tref a chymuned ledled Cymru
  • Cyrff y Gwasanaeth Iechyd Gwladol
  • Awdurdodau tân ac achub a’r heddlu
  • Parciau cenedlaethol
  • Llywodraeth Cymru
  • Nifer o gyrff sy’n gysylltiedig â Llywodraeth Cymru
  • Comisiwn y Senedd

Gwaith archwilio

Archwilio ariannol

Archwilio ariannol yw asgwrn cefn atebolrwydd cyhoeddus.

Bob blwyddyn, rhaid i gyrff cyhoeddus yng Nghymru baratoi cyfrifon yn dangos sut maent wedi defnyddio arian cyhoeddus. Rhaid i gyfrifon y llywodraeth ganolog a chyrff y GIG ddangos bod cyllid wedi’i ddefnyddio’n briodol (yn rheolaidd) yn unol â bwriadau’r Senedd.

Mae Archwilio Cymru yn archwilio’r cyfrifon hyn yn annibynnol ac yn cyhoeddi barn archwilio ffurfiol – yn y bôn barn broffesiynol ynghylch a yw’r ffigurau’n dangos darlun teg o sut y gwariwyd yr arian.

Os canfyddir problemau, caiff y rhain eu nodi’n glir yn yr adroddiad archwilio fel y gall pwyllgor archwilio’r corff, Pwyllgor Archwilio Cyhoeddus y Senedd a’r cyhoedd yn gyffredinol graffu arnynt.

Archwilio perfformiad

Archwilio perfformiad yw lle bydd Archwilio Cymru yn archwilio materion ehangach ynghylch darpariaeth a pherfformiad gwasanaethau cyhoeddus. 

Gallai ein gwaith archwilio unrhyw beth o sut mae’r GIG yn rheoli rhestrau aros i sut mae cynghorau yn cynllunio gwariant cyfalaf neu sut mae Llywodraeth Cymru yn rheoli ei phrif raglenni polisi a phrosiectau.

Rydym hefyd yn edrych ar ba raddau y mae cyrff a archwiliwyd yn gweithredu yn unol ag egwyddor datblygu cynaliadwy Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015 wrth osod a dilyn amcanion llesiant.

Arfer da

Trwy ein gwaith rydym yn dod ar draws arferion da ac yn rhannu hyn trwy ein Cyfnewidfa Arfer Da a chyfryngau eraill, gan gynnwys digwyddiadau dysgu ar y cyd ac adnoddau. 

Gallwch gael mwy o wybodaeth amdanom a sut ydym yn gweithio â sefydliadau eraill ar adroddiadau ar y cyd.