Accessibility tools

Rydym wedi gosod ReadSpeaker webReader, sy'n caniatáu i ymwelwyr drosi cynnwys ar-lein yn sain ar unwaith ar ein gwefan.

Cliciwch ar yr eicon uchod i roi cynnig arni, a manteisiwch ar yr ystod lawn o nodweddion defnyddiol Darllenyddwe trwy glicio ar y ddolen isod.

Gwefan Readspeaker

Datganiad hygyrchedd

Mae'r datganiad hygyrchedd hwn yn berthnasol i www.archwilio.cymru. Mae'r wefan hon yn cael ei rhedeg gan Archwilio Cymru. Rydym am i gynifer o bobl â phosibl allu defnyddio'r wefan hon.

Gweld datganiad hygyrchedd

Rhoi gwybod am broblemau hygyrchedd

Rydym bob amser yn ceisio gwella hygyrchedd y wefan hon. Os byddwch yn dod o hyd i unrhyw broblemau nad ydynt wedi'u rhestru ar y dudalen hon neu'n credu nad ydym yn bodloni gofynion hygyrchedd, cysylltwch â:

post@archwilio.cymru

Yr Archwilydd Cyffredinol yn galw am weithredu brys i fynd i'r afael ag oedi cynyddol wrth baratoi cyfrifon llywodraeth leol

17 Mawrth 2026
  • Mae Archwilydd Cyffredinol Cymru wedi ysgrifennu at bob corff llywodraeth leol yn rhybuddio bod oedi cynyddol wrth baratoi ac archwilio cyfrifon statudol yn peri risg gwirioneddol i dryloywder ariannol a llywodraethu da ar draws y sector.

    Ychydig dros hanner y cyrff llywodraeth leol - gan gynnwys cynghorau unedol, tân, heddlu ac awdurdodau parciau cenedlaethol – sydd wedi bodloni dyddiad cau 2025, a oedd yn ddirywiad o'i gymharu â’r flwyddyn flaenorol a'r flwyddyn cyn honno. 

    Dywedodd Adrian Crompton, yr Archwilydd Cyffredinol, fod angen "cyd-weithredu brys" ar y sefyllfa bellach os yw Cymru am ddiogelu'r safonau uchel sy'n sail i hyder mewn gwariant cyhoeddus. 

    “Mae cyfrifon amserol, cywir yn gonglfaen i ymddiriedaeth y cyhoedd. Pan fydd dyddiadau cau yn dechrau llithro, felly hefyd mae tryloywder - ac mae hynny'n cynnwys risgiau gwirioneddol i lywodraethu, gwneud penderfyniadau a gwydnwch ariannol. 

    “Rydym wedi gweld yn Lloegr sut y gall ôl-groniadau hir gyfrannu at broblemau ariannol dyfnach. Rwy'n galw ar bob corff llywodraeth leol i flaenoriaethu'r gwaith hwn, cryfhau capasiti a gweithio gyda ni i sicrhau bod perfformiad yn ôl ar y trywydd cywir.” 

    Mae'r llythyrau yn nodi'r camau sydd eu hangen ar draws y sector i adfer adroddiadau ariannol amserol ac o ansawdd uchel. Mae'r rhain yn cynnwys: 

    • cynlluniau adfer realistig a chadarn, sy’n cyd-fynd â dyddiadau cau'r sector 
    • papurau gwaith o ansawdd uchel a chyfrifon drafft cyflawn wedi'u cyflwyno ar amser 
    • capasiti cyson o fewn timau cyllid i ddatrys ymholiadau archwilio yn brydlon 
    • buddsoddiad mewn systemau cyllid cyfoes sy'n gwella cywirdeb ac effeithlonrwydd 
    • cydweithio ledled Cymru, rhannu arbenigedd a chryfhau cydnerthedd 

    Ychwanegodd Adrian Crompton: 

    “Mae ôl-groniadau hir yn creu risgiau ar gyfer llywodraethu, yn lleihau tryloywder ariannol, yn cynyddu costau archwilio ac yn ei gwneud hi'n anoddach i gynghorau gynllunio'n effeithiol. 

    “Mae'n hanfodol bod y sector llywodraeth leol yn ymateb i'r materion yn fy llythyr os ydym am osgoi'r heriau ariannol difrifol a welir mewn mannau eraill.” 

    Bydd Archwilio Cymru yn parhau i weithio'n agos gyda'r sector, rhwydweithiau proffesiynol a Llywodraeth Cymru i gefnogi gwella, rhannu arfer da a helpu i ailadeiladu proses cyfrifon gynaliadwy ac amserol ar draws y sector cyfan.

    ,
    “Mae ôl-groniadau hir yn creu risgiau ar gyfer llywodraethu, yn lleihau tryloywder ariannol, yn cynyddu costau archwilio ac yn ei gwneud hi'n anoddach i gynghorau gynllunio'n effeithiol. “Mae'n hanfodol bod y sector llywodraeth leol yn ymateb i'r materion yn fy llythyr os ydym am osgoi'r heriau ariannol difrifol a welir mewn mannau eraill.” Adrian Crompton, Archwilydd Cyffredinol Cymru