Dr Ian Rees, Cadeirydd Swyddfa Archwilio Cymru

Roedd 2025-26 yn Archwilio Cymru yn flwyddyn a oedd yn canolbwyntio'n benodol ar baratoi ar gyfer y dyfodol. Cymerwyd nifer o gamau nodedig, gan gynnwys:

• Gwnaethom sefydlu Cyfarwyddiaeth Moderneiddio ac Effaith Archwilio newydd a rhoi ffocws arbennig ar themâu a nodwyd fel rhai hanfodol wrth lunio ein diwylliant a'n model gweithredu tymor hwy. Roedd y rhain yn cynnwys datblygiadau digidol a sgiliau a siâp ein gweithlu.
• O fis Mawrth 2025 ymlaen, dechreuon ni gyflwyno Microsoft Copilot, sef offeryn Deallusrwydd Artiffisial (AI), i gefnogi sut mae ein gwaith yn cael ei gynllunio a'i gyflwyno ac i gefnogi cynhyrchiant personol. I ddechrau, roedd y prosiect yn cynnwys carfan amrywiol o 50 o gydweithwyr mewn cynllun peilot strwythuredig i brofi galluoedd AI mewn cyd-destunau archwilio a chorfforaethol.
• Fel rhan o'r gwaith hwn, rhoddwyd mesurau diogelwch cryf ar waith i sicrhau bod AI yn cael ei ddefnyddio'n briodol. Cymeradwywyd canllawiau clir gan yr Archwilydd Cyffredinol a'r Bwrdd sy'n cwmpasu diogelu data, cyfrinachedd, defnydd moesegol a phwysigrwydd adolygu allbynnau'n ofalus gan staff. Rhaid i gasgliadau a dyfarniadau aros gyda'n pobl bob amser. Drwy fabwysiadu AI mewn ffordd reoledig a moesegol, mae Archwilio Cymru yn gwella ac yn moderneiddio ein harferion gwaith ac yn helpu i adeiladu gallu digidol ar draws y sefydliad.
• Hefyd, monitrodd y Bwrdd a'r Tîm Arweinyddiaeth Weithredol ystod ehangedig o gamau gweithredu a mesurau perfformiad i sicrhau ein bod yn cyflwyno strategaeth a chynllun gweithlu cyfannol a chadarn ar gyfer denu, cadw a datblygu staff ar draws y sefydliad cyfan.

Ym mis Tachwedd 2025, roeddem wrth ein bodd yn gweld canlyniadau ein harolwg staff blynyddol 2025 gan Archwilio Cymru. Cynyddodd y sgoriau ar draws bron pob thema arolwg, gan barhau â'r duedd a welwyd yn 2024. Cyrhaeddodd ein Mynegai Ymgysylltu 73%; ein sgôr uchaf ers i ni ddechrau cofnodi'r mesur hwn yn 2017. Rydym yn ymfalchïo’n fawr yn y diwylliant sefydliadol cadarnhaol y mae’r canlyniadau hyn yn ei ddisgrifio. Mae'r canlyniadau hefyd yn dweud wrthym ein bod wedi llwyddo i fynd i'r afael â llawer o'r materion a godwyd drwy arolygon cyfatebol mewn blynyddoedd blaenorol.

Fodd bynnag, rydym yn ymdrechu i wella'n barhaus, a gwnaeth yr arolwg dynnu sylw at rai meysydd lle mae angen rhywfaint o welliant o hyd, gan gynnwys drwy fireinio ein dull o recriwtio. O ganlyniad, mae rhai prosiectau gwella penodol ar y gweill yn y meysydd hyn ar hyn o bryd.

Fodd bynnag, rydym yn ymdrechu i wella’n barhaus, a gwnaeth yr arolwg dynnu sylw at rai meysydd lle mae angen rhywfaint o welliant o hyd, gan gynnwys drwy fireinio ein dull o recriwtio. Mae rhai prosiectau gwella penodol ar y gweill yn y meysydd hyn ar hyn o bryd.

Ym mis Rhagfyr 2025, cyhoeddwyd ein trydydd adroddiad ar gydymffurfiaeth â'r Ddyletswydd Bioamrywiaeth a Chydnerthedd Ecosystemau, ochr yn ochr â'n blaengynllun ar gyfer cyflawni'r Ddyletswydd dros y tair blynedd nesaf. Yn yr un modd, ym mis Ebrill 2026, cyhoeddwyd ein Cynllun Cydraddoldeb Strategol (SEP) newydd ar gyfer 2026-2030. Yn y ddau gynllun, rydym yn ymrwymo i amcanion newydd i'n helpu i gyflawni ein dyletswyddau statudol orau yn y meysydd hyn yn y blynyddoedd i ddod.

Ar gyfer y Cynllun Cydraddoldeb Strategol, datblygwyd ein hamcanion newydd gyda mewnbwn gan Pawb, ein grŵp buddiant cydraddoldeb staff, ac ymgynghoriad cyhoeddus lle gwnaethom geisio barn gan ystod eang o randdeiliaid perthnasol. Rwy'n ddiolchgar am yr holl adborth a gafwyd, a ystyriwyd yn ofalus cyn cwblhau'r cynllun.

Yn ystod y flwyddyn, rheolwyd risgiau strategol yn dda, gan gynnwys mewn perthynas â'n strategaeth gweithlu ac amseriad y cyfnod cyn yr etholiad a'i effaith bosibl ar archwiliad Adrian a negeseuon etifeddiaeth. Roedd y Bwrdd hefyd yn fodlon ag ansawdd y wybodaeth reoli a gafodd. Hoffwn dalu teyrnged i staff Archwilio Cymru am eu holl waith caled a'u hymroddiad drwy gydol y flwyddyn.

Ac, wrth gwrs, yng ngoleuni ei ymadawiad sydd ar fin digwydd, ar ran pob un ohonom yn Archwilio Cymru, hoffwn ddiolch yn fawr iawn i Adrian. Dros yr wyth mlynedd diwethaf, bu’n dod ag awdurdod, ymrwymiad, arweinyddiaeth ymroddedig ac ystyriol, gan gryfhau swydd Archwilydd Cyffredinol a helpu i osod Archwilio Cymru fel sefydliad hyd yn oed yn fwy uchel ei barch a dylanwadol. Rydym yn dymuno’n dda iddo ar gyfer y dyfodol.