Yn gyffredinol, mae cynghorau a chyrff yr heddlu yn paratoi cyfrifon amserol

2 Chwef 2015 - 2:06yp

Ond mae angen diwygio nifer gynyddol ohonynt er mwyn cywiro gwallau perthnasol ac mae angen cynnal arfarniadau beirniadol o'r ffordd y caiff cronfeydd wrth gefn eu defnyddio. 

Mae ansawdd cyffredinol y cyfrifon a lunnir gan gyrff archwiliedig ac a gyflwynir i'w harchwilio wedi parhau'n gyson ar y cyfan. Fodd bynnag, mae ansawdd a chywirdeb y cyfrifon wedi dirywio mewn nifer o gyrff.                                    

Yn ei bedwerydd adroddiad blynyddol ar gyfrifon cynghorau a chyrff yr heddlu yng Nghymru, noda'r Archwilydd Cyffredinol er bod y rhan fwyaf ohonynt wedi cwblhau eu cyfrifon yn brydlon, yn 2013-14, y gwnaeth 32 allan o'r 61 o gyrff (52%) y cyfeirir atynt yn yr adroddiad hwn addasiadau perthnasol i'w cyfrifon yn dilyn y broses archwilio. Roedd y nifer wedi cynyddu o gymharu â'r flwyddyn flaenorol, sef 18 allan o 55 (33%). Er bod mân wallau yn y cyfrifon a gyflwynir i'w harchwilio yn aml yn debygol, dylai eitemau perthnasol fod yn llawer llai cyffredin ac mae nifer uchel o'r fath yn tanseilio'r broses ardystio ac yn bwrw amheuon o ran ansawdd y broses o lunio cyfrifon.
 

Mae'r Archwilydd Cyffredinol yn annog cyrff cyhoeddus i roi mwy o sylw i feysydd cyfrifyddu cymhleth ac i sicrhau eu bod yn cynnal adolygiadau sicrhau ansawdd trylwyr cyn i swyddogion ariannol cyfrifol y cyrff archwiliedig ardystio'r cyfrifon. Dylai hyn helpu i leihau'r angen am ddiwygiadau a'u helpu i baratoi cyfrifon drafft cywir a phapurau gwaith ategol amserol gan sicrhau na fyddant yn cael effaith andwyol ar eu gallu i gau eu cyfrifon yn gynharach yn y dyfodol.

Bydd cyrff Llywodraeth Leol a'r Heddlu yn parhau i wynebu cyfnod o galedi ariannol parhaus. Mae'r adroddiad yn awgrymu bod angen iddynt gynnal arfarniadau beirniadol o'r cronfeydd wrth gefn a ddelir ganddynt a lle y gallant wneud hynny, gynnwys y defnydd a wneir o'r cronfeydd hyn yn eu cynlluniau ariannol tymor canolig mewn ffordd gynaliadwy.

Ni lwyddodd y cyrff archwiliedig i wella amseroldeb wrth baratoi ffurflenni drafft Cyfrifon y Llywodraeth Gyfan, sy'n wael o hyd a dim ond dwy ran o dair o'r ffurflenni archwiliedig a gwblhawyd o fewn y terfyn amser. Bydd angen gwella amseroldeb yn y maes hwn gan fod Trysorlys EM yn awyddus i gyflwyno terfynau amser cynt ar gyfer cyflwyno'r wybodaeth hon yn y dyfodol.

Dywedodd Archwilydd Cyffredinol Cymru, Huw Vaughan Thomas:

‘Mae cwblhau cyfrifon blynyddol amserol a chywir mewn ffyrdd perthnasol yn hanfodol er mwyn i Gynghorau a Chyrff yr Heddlu ddatblygu cynlluniau ariannol a chynlluniau darparu gwasanaethau tymor canolig cadarn i ymateb i'r heriau ariannol parhaus a wynebir yn y dyfodol.’