Taliadau pensiwn ac enllib Cyngor Sir Caerfyrddin yn ‘anghyfreithlon’

29 Ion 2014 - 5:09yp

Archwilydd Penodedig yn cyhoeddi dau adroddiad ar wahân er budd y cyhoedd

Gweithredodd Cyngor Sir Caerfyrddin ‘yn groes i’r gyfraith’ drwy wneud penderfyniad sy’n caniatáu i uwch-swyddogion optio allan o’r Cynllun Pensiwn Llywodraeth Leol – er mwyn osgoi rhwymedigaethau posibl o ran treth – a derbyn taliad, yn gyfwerth â’u cyfraniadau pensiwn, er mwyn eu galluogi i wneud eu trefniadau eu hunain ar gyfer ymddeol. Yn ogystal, gweithredodd y Cyngor yn anghyfreithlon pan benderfynodd roi indemniad i’r Prif Weithredwr er mwyn dwyn gwrth-hawliad ynghylch enllib yn erbyn unigolyn.

Heddiw mae’r Archwilydd Penodedig, Anthony Barrett, yn cyhoeddi dau adroddiad er budd y cyhoedd er mwyn nodi ei bryderon ynghylch y ddau fater.

Mae adroddiad yr Archwilydd Penodedig ynghylch taliadau a phensiynau uwch-swyddogion yn dod i’r casgliad bod y penderfyniadau’n anghyfreithlon am nifer o resymau:

  • Nid oes gan y Cyngor y pŵer i dalu staff er mwyn lliniaru effaith deddfwriaeth sy’n ymwneud â phensiynau.
  • Wrth wneud y penderfyniad, ni roddwyd sylw i ystyriaethau perthnasol (gan fynd yn groes i egwyddorion Wednesbury).
  • Methodd y Cyngor â rhoi sylw dyledus i ddyletswydd y sector cyhoeddus o ran cydraddoldeb.
  • Roedd y penderfyniad yn gyfystyr ag achos o wahaniaethu’n anuniongyrchol.
  • Bu uwch-swyddog oedd â budd personol ac ariannol yn y penderfyniad, a oedd yn golygu nad oedd yn gymwys i ymwneud ag ef, yn cymryd rhan yn y broses o wneud y penderfyniad.

Fis diwethaf diddymodd y Cyngor ei benderfyniad i gynnig tâl ychwanegol yn lle cyfraniadau pensiwn, a chyhoeddodd na fydd unrhyw daliadau pellach yn cael eu gwneud i’r Prif Weithredwr o fis Ionawr 2014 ymlaen. Cafodd dros £27,000 ei dalu i’r Prif Weithredwr dan y Cynllun ers 2012. Er nad yw Bwrdd Gweithredol y Cyngor yn cytuno bod y penderfyniad yn ei hanfod yn anghyfreithlon, derbyniodd y gallai diffygion fod yn perthyn i’r gweithdrefnau a fabwysiadwyd.

Dyma a ddywedodd yr Archwilydd Penodedig a’r Archwilydd Cyffredinol Cynorthwyol, Anthony Barrett, heddiw:

Mae Cyngor Sir Caerfyrddin wedi gweithredu’n anghyfreithlon yng nghyswllt dau fater sylfaenol y mae angen i’r cyhoedd fod yn hollol ymwybodol ohonynt. Mae’r awdurdod wedi cymryd penderfyniadau ac wedi defnyddio arian trethdalwyr mewn meysydd lle nad oedd ganddo’r pwerau cyfreithiol i wneud hynny. Rwy’n croesawu’r ffaith bod y Cyngor wedi diddymu ei benderfyniad ynghylch y mater sy’n ymwneud â phensiynau. Yn awr, mae angen iddo wneud yr un peth yng nghyswllt yr indemniad a roddwyd i’r Prif Weithredwr mewn perthynas ag enllib.

Mae hefyd yn hanfodol bwysig bod y Cyngor yn mynd i’r afael â’r gwendidau sy’n perthyn i’w weithdrefnau gwneud penderfyniadau, a nodwyd yn fy nau adroddiad heddiw, er mwyn iddo arfer ei ddisgresiwn a’i awdurdod yn gywir yng nghyswllt materion sydd mor bwysig.

Yn ei adroddiad ar yr indemniad ar gyfer y gwrth-hawliad ynghylch enllib, daeth yr Archwilydd Penodedig i’r casgliad nad oes gan y Cyngor y pwerau cyfreithiol i wneud taliadau o’r fath a bod diffygion yn perthyn i’r prosesau a fabwysiadwyd gan y Cyngor wrth wneud y penderfyniad.

Mae’r Cyngor wedi talu dros £26,000 ar ffurf costau cyfreithiol allanol ers 2012 yng nghyswllt y penderfyniad i indemnio’r Prif Weithredwr. Mae’r gwrth-hawliad ynghylch enllib yn parhau ac nid yw’n glir beth fydd y costau cyfreithiol allanol terfynol y bydd y Cyngor yn eu hwynebu.