Llawer o gleifion yn disgwyl yn hir am driniaeth y GIG yng Nghymru

26 Ion 2015 - 4:50yp

Mae GIG Cymru yn cael trafferthion gydag amseroedd aros ar gyfer gofal dewisol, ond gallai cynlluniau newydd i ad-drefnu gwasanaethau wella’r sefyllfa.

Mae ein hadroddiad newydd Amseroedd Aros y GIG ar gyfer Gofal Dewisol yng Nghymru yn tynnu sylw at y ffaith nad yw trefniadau presennol GIG Cymru yn sicrhau amseroedd aros isel cynaliadwy, ond bod gan gynlluniau newydd y potensial i wella’r sefyllfa os cânt eu rhoi ar waith yn effeithiol.

Daw’n hadroddiad i’r casgliad, er bod llawer o gleifion yn hapus i ddisgwyl am eu triniaeth, mae lleiafrif sylweddol yn teimlo eu bod yn disgwyl yn rhy hir. I rai cleifion, mae hyn yn golygu bod eu cyflwr yn gwaethygu tra’u bod yn aros i gael eu gweld. Mae perfformiad yn erbyn targedau Llywodraeth Cymru wedi dirywio’n sylweddol, ac er bod rhai gwahaniaethau yn y ffordd y caiff perfformiad amseroedd aros ei fesur, mae Lloegr a’r Alban yn perfformio’n well yn erbyn targedau llymach.

Meddai Huw Vaughan-Thomas, Archwilydd Cyffredinol Cymru:

Rydym ni’n gwbl glir yn ein canfyddiadau; nid yw’r dull presennol o ddarparu gwasanaethau yn sicrhau amseroedd aros isel cynaliadwy. Fel rwyf wedi nodi o’r blaen, mae angen trafodaeth agored a gonest ynglŷn â’r ffordd mae gwasanaethau’n cael eu darparu. Mae yna gynlluniau newydd sydd â’r potensial i wella’r sefyllfa hon, ond bydd angen i’r GIG fod yn gryf ac yn ddewr i ymrwymo i’r cynlluniau hyn er mwyn sicrhau newidiadau ystyrlon.

Dywed yr adroddiad, er bod y rhan fwyaf o gleifion yn cael eu trin o fewn y targed o 26 wythnos, ym mis Mawrth 2014, roedd 11 y cant o gleifion wedi disgwyl yn hirach na hyn, ac roedd 3 y cant wedi disgwyl mwy na 36 wythnos. 

Nodir hefyd nad yw targedau amseroedd aros wedi’u cyflawni ers mis Medi 2010, gyda pherfformiad yn gwaethygu dros y blynyddoedd diwethaf.

Mae’n dod i’r casgliad y bydd angen i GIG Cymru weithredu ar syniadau newydd, yn enwedig gofal iechyd darbodus, i herio a gwella’r system gyffredinol o ofal wedi’i gynllunio.

Mae’r adroddiad hwn yn dilyn ein cyhoeddiad GIG Cymru: Trosolwg o Berfformiad Ariannol a Pherfformiad Gwasanaethau 2013-14, a ryddhawyd ym mis Hydref 2014. Mae’r ddau adroddiad yn nodi ac ail-bwysleisio’r angen am newidiadau mawr i’r ffordd mae gwasanaethau’n cael eu darparu fel y gall GIG Cymru ateb y galw yn y dyfodol.

Argymhellion allweddol 

Mae angen i Lywodraeth Cymru weithio gyda byrddau iechyd i:

  • Sicrhau bod yna gynllun cliriach i greu amseroedd aros cynaliadwy a phriodol yn seiliedig ar ddealltwriaeth ymarferol o’r galw a chapasiti ledled y GIG.
  • Ad-drefnu’r system cleifion allanol bresennol yn llwyr i wella effeithlonrwydd a chanolbwyntio ar anghenion y claf.
  • Adolygu’r rheolau atgyfeirio i driniaeth a’r ffordd y maent yn cael eu dehongli’n lleol i sicrhau nad yw cleifion yn cael eu trin yn annheg.
  • Cyhoeddi mwy o ddata cenedlaethol a lleol i gefnogi’r gwaith o graffu ar amseroedd aros a’u rheoli.
  • Sicrhau gwell cyfathrebu â chleifion am eu cyfrifoldebau a’r hyn y gellir ei ddisgwyl gan y system ofal.

 

Mae’r adroddiad hefyd yn cynnwys adroddiad technegol llawn ochr yn ochr â’r prif adroddiad a’i ganfyddiadau.