Cyflymu Cymru Yn Gwneud Cynnydd Rhesymol

27 Mai 2015 - 11:19yb

Mae gwaith Llywodraeth Cymru yn caffael a rheoli contract Cyflymu Cymru wedi bod yn effeithiol ar y cyfan yn ôl yr Archwilydd Cyffredinol

Heddiw dywedodd yr Archwilydd Cyffredinol fod contract Cyflymu Cymru Llywodraeth Cymru, a gafodd ei lofnodi gyda BT yn 2012 a’i gefnogi gan hyd at £205 miliwn o gyllid cyhoeddus, yn ‘gwneud cynnydd rhesymol’ wrth gyflwyno mynediad i wasanaethau band eang y genhedlaeth nesaf. Amcan y contract yw darparu mynediad i tua 700,000 o adeiladau ledled Cymru lle nad oes unrhyw gynllun i gyflwyno gwasanaeth masnachol. Mae gwaith i annog pobl i fanteisio ar y buddsoddiad hwn ac ar fathau eraill o fuddsoddiad yn seilwaith band eang y genhedlaeth nesaf bellach yn mynd rhagddo.

Mae’r adroddiad yn canolbwyntio ar agweddau amrywiol ar gytundeb Cyflymu Cymru a’i ddarpariaeth, ac mae’n nodi bod Llywodraeth Cymru bellach yn disgwyl y bydd pob adeilad busnes a phreswyl yn gallu cyrchu gwasanaethau band eang y genhedlaeth nesaf erbyn diwedd 2016.

Dywedodd Archwilydd Cyffredinol Cymru, Huw Vaughan Thomas:

Mae’n dda gen i weld bod prosiect Cyflymu Cymru yn gwneud cynnydd rhesymol. Mae cwblhau’r prosiect hwn yn unol â’r amserlen yn hollbwysig i lwyddiant menter Cymru Ddigidol Llywodraeth Cymru. Fodd bynnag, rwy’n annog y Llywodraeth i wneud mwy i roi gwybod i’r cyhoedd yn ehangach am fynediad i wasanaeth band eang y genhedlaeth nesaf ac i hyrwyddo’r manteision sydd ar gael.

Er gwaetha’r cyfyngiad a oedd yn deillio o’r ffaith mai dim ond un cynigydd a gafwyd yn y pen draw, mae adroddiad yr Archwilydd Cyffredinol yn nodi bod y contract rhwng Llywodraeth Cymru a BT yn cynnwys rheoliadau priodol i reoli costau a darpariaeth, a bod costau’r contract yn debyg i gontractau sector cyhoeddus y DU eraill â BT ar gyfer gwasanaeth band eang y genhedlaeth nesaf.

Mae’r adroddiad hefyd yn nodi bod gan ychydig dros hanner yr adeiladau a dargedwyd erbyn diwedd 2014 fynediad i’r gwasanaeth, ac er bod llawer o’r adeiladau anodd eu cysylltu yn aros o hyd, mae’r gwelliant mewn darpariaeth ers 2014 yn arwain at rywfaint o hyder bod modd cyrraedd y targedau cyffredinol ar gyfer y gwasanaeth. Nododd yr adroddiad y canlynol hefyd:

  • roedd gwendidau o safbwynt rheoli’r rhaglen a’r prosiect yn y dechrau, ond erbyn hyn mae gan Lywodraeth Cymru drefniadau clir a phriodol ar waith;
  • nid yw rhai awdurdodau lleol, busnesau a thrigolion wedi bod yn fodlon â’r wybodaeth a ddarparwyd am gyflwyno gwasanaeth Cyflymu Cymru;
  • mae nifer defnyddwyr gwasanaeth band eang y genhedlaeth nesaf yn cynyddu, ond nid oes unrhyw dargedau ar waith ar gyfer nifer y defnyddwyr;
  • mae contract Cyflymu Cymru eisoes wedi gwireddu’r rhan fwyaf o’r manteision uniongyrchol disgwyliedig o safbwynt swyddi, prentisiaethau a chyfleoedd profiad gwaith; ac
  • er bod trefniadau i gefnogi a mesur manteision ehangach buddsoddiad cyhoeddus mewn seilwaith digidol wedi bod yn wan, mae Llywodraeth Cymru wrthi’n datblygu prosiect cenedlaethol i sicrhau bod busnesau’n manteisio ar wasanaeth band eang y genhedlaeth nesaf a chynllun i sicrhau bod y sector cyhoeddus yn manteisio arno.

Mae’r adroddiad yn gwneud nifer o argymhellion, gan gynnwys:

  • gwella gwybodaeth am gyflwyno gwasanaeth Cyflymu Cymru yn lleol;
  • sicrhau bod 40 y cant o adeiladau yn yr ardal ymyrryd yn gallu derbyn gwasanaeth lawrlwytho o 100 Mbps neu fwy; a
  • monitro a chefnogi’r defnydd o fand eang y genhedlaeth nesaf; a gwella’r broses o sicrhau manteision llawn y buddsoddiad cyhoeddus.