£5.4 miliwn o dwyll a gordaliadau wedi’i nodi yng Nghymru trwy'r Fenter Twyll Genedlaethol

22 Hyd 2018 - 12:16yp

Mae'r adolygiad diweddaraf yn datgelu £1 filiwn ychwanegol o'i gymharu â'r rownd flaenorol

Mae ymarfer diweddaraf y Fenter Twyll Genedlaethol wedi bod yn un o'r rhai mwyaf llwyddiannus hyd yn hyn - gan ddatgelu £5.4 miliwn o dwyll a gordaliadau ar draws gwasanaethau cyhoeddus yng Nghymru, o'i gymharu â £4.4 miliwn y tro diwethaf. Mae adroddiad yr Archwilydd Cyffredinol, a gafodd ei gyhoeddi heddiw, yn dangos bod mwy na £35 miliwn o dwyll a gordaliadau wedi cael ei ganfod yng Nghymru ers i'r cynllun ddechrau ym 1996.

Mae'r fenter, sy'n cael ei chynnal bob dwy flynedd, yn cymharu data ar draws sefydliadau a systemau i helpu cyrff cyhoeddus i nodi hawliadau a thrafodion sydd o bosib yn dwyllodrus neu'n anghywir. Mae'r Archwilydd Cyffredinol yn cydweithio ar y Fenter Twyll Genedlaethol gyda Swyddfa'r Cabinet, Audit Scotland a Swyddfa Archwilio Gogledd Iwerddon i gymharu data ar draws 13,000 o sefydliadau yn Lloegr, yr Alban, Cymru a Gogledd Iwerddon.

Ym mis Mehefin 2013, amcangyfrifodd yr Awdurdod Twyll Cenedlaethol mai’r golled flynyddol oherwydd twyll yn erbyn y sector cyhoeddus yn y DU oedd £662 miliwn (ac eithrio twyll treth). Mae ymarfer cyfredol y Fenter Twyll Genedlaethol wedi nodi £301 miliwn mewn twyll a gordaliadau ledled y DU.

Mae Archwilydd Cyffredinol Cymru wedi bod yn gweithio mewn partneriaeth â Llywodraeth Cymru, yr Adran Gwaith a Phensiynau, Swyddfa'r Cabinet a CThEM i estyn y cynllun a chymhwyso technegau cymharu data i feysydd risg twyll nad ydynt o fewn cylch gwaith y Fenter Twyll Genedlaethol – mewn addysg a darpariaeth tai. Mae canlyniadau cynnar yr ymarferion peilot hyn yn gadarnhaol iawn a bydd y canlyniadau'n cael eu hadrodd ar ôl i'r cynlluniau peilot gael eu gwerthuso'n llawn.

Er ei bod yn orfodol i bob awdurdod lleol unedol a chyrff heddlu, tân a’r GIG yng Nghymru gymryd rhan yn y Fenter Twyll Genedlaethol, mae'r Archwilydd Cyffredinol yn annog pob corff a ariannir yn gyhoeddus yng Nghymru i gymryd rhan yn wirfoddol ac yn rhad ac am ddim.

Mae llwyddiant yr ymarfer diweddaraf hwn o ganlyniad i waith caled llawer o aelodau o fewn y cyrff sy'n cymryd rhan sydd wedi dangos ymrwymiad i adolygu ac ymchwilio i'r data sy'n cael ei gymharu. Fodd bynnag, mae llawer o amrywiaeth ledled Cymru. Fel rhan o rownd nesaf y Fenter Twyll Genedlaethol, bydd archwilwyr yr Archwilydd Cyffredinol yn gweithio gyda chyrff sy'n cymryd rhan i'w helpu i wneud y gorau o'r buddion posibl y gellir eu cyflawni trwy'r Fenter Twyll Genedlaethol.  

Dywedodd yr Archwilydd Cyffredinol, Adrian Crompton:

"Rwy'n falch o gefnogi cyrff cyhoeddus Cymru yn eu brwydr yn erbyn twyll gan nad yw'n drosedd heb ddioddefwyr. Pan fydd twyllwyr yn hawlio gwasanaethau a budd-daliadau nad oes ganddynt hawl iddynt, mae'n golygu ei bod yn bosibl y bydd yn rhaid i'r rheiny sydd mewn angen gwirioneddol aros yn hirach am wasanaethau, triniaethau neu gymorth. Mae canfod £5.4 miliwn yn yr ymarfer diweddaraf hwn gan y Fenter Twyll Genedlaethol yn gymorth sylweddol i wasanaethau cyhoeddus sy'n wynebu heriau ariannol enfawr."